Bakan Yumaklı COP31’de Antalya Eylem Planı’na destek çağrısı yaptı
Yumaklı, yangınları başlamadan önlemeye dayalı entegre bir yaklaşıma geçilmesi gerektiğini belirtti. Antalya Eylem Planı'nın dört hedefini sıraladı, Türkiye'nin yangınla mücadele deneyimini paylaşmaya hazır olduğunu söyledi.

Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nda (COP31) orman yangınları konuşuldu. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yangınların artık mevsimlik ve yerel bir sorun olmadığını söyledi.
Mavi Bölge’deki Likya Salonu’nda “Entegre Yangın Yönetimi ve Orman Yangınlarına Karşı Dayanıklılık İçin Teknoloji ve İnovasyon Üst Düzey Diyaloğu” yapıldı. Yumaklı konuşmasında, Türkiye’nin ormanların önemini katıldığı her platformda dile getirdiğini belirtti. Bu konuyu 11 Kasım’daki COP31 Liderler Zirvesi’nde de gündeme getirdiklerini söyledi.
Yumaklı yangını yıl boyu süren, sınır tanımayan ve sonuçları çok yıkıcı bir tehdit olarak tanımladı. Dünyada her yıl yaklaşık 261 milyon hektar alanın yangından etkilendiğini, bunun 127 milyon hektarının orman olduğunu açıkladı. Yüzyılın sonuna kadar aşırı yangın olaylarının yüzde 50’ye varan oranda artmasının beklendiğini de ekledi. Yangınların iklim değişikliğinin hem sonucu hem tetikleyicisi olduğunu, iklim krizinin çözümün parçası olan ormanları giderek daha çok tehdit ettiğini söyledi.
Bakan, uluslararası toplumun bu tehdide yanıt verdiğini belirtti. G7 Kananaskis Orman Yangını Şartı, Türkiye’nin ev sahipliğinde hazırlanan İstanbul Raporu, COP30’daki Belem Eylem Çağrısı ve UNEA-7 kararını bu sürecin dönüm noktaları olarak sıraladı. Bunların hepsinin “Çözümler elimizde ancak yaklaşımlarımız hala parçalı” mesajını verdiğini söyledi. Yangını başladıktan sonra söndürmeye odaklanan anlayıştan, başlamadan önlemeyi hedefleyen entegre bir yaklaşıma geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Yumaklı, orman yandığında yalnızca ağaçların yanmadığını anlattı. Toprağın hafızası, suyu tutan kökler, kaynağı besleyen yamaçlar, arı kovanı, çobanın merası ve doğanın emeği de yanıyor. Ağaçsız kalan toprağın yağmuru tutamadığını, suyun akıp gittiğini ve geride sel, erozyon ve kuraklık bıraktığını söyledi. Yangının, söndükten yıllar sonra bile tarlada, barajda ve sofrada yanmaya devam ettiğini ifade etti.
Antalya Eylem Planı dört hedefe odaklanıyor
Yumaklı, Liderler Zirvesi’nde duyurulan Entegre Yangın Yönetimi Antalya Eylem Planı’nı ortaklarla birlikte uygulama aşamasına getirmek istediklerini söyledi. Belem’de verilen sözü Antalya’da eyleme dönüştürmeyi amaçladıklarını belirtti. Planın dört hedefi şöyle:
- Sınır ötesi ortak müdahale kapasitesi
- Bilim, veri ve inovasyona dayalı erken uyarı
- Yerel yangın rejimlerine uygun peyzaj yönetimi ve restorasyon
- Özellikle gelişmekte olan ülkeler için finansmana, kapasiteye ve teknolojiye erişimin kolaylaştırılması
Yumaklı, Türkiye’nin bu yola kendi tecrübesiyle çıktığını söyledi. Ülkenin 2021’deki yangınların ardından mücadele anlayışını yeniden şekillendirdiğini belirtti. Hava filosu, İHA’lar ve saha kapasitesi güçlendirildi. Gözetleme kuleleri yapay zekâ destekli erken tespit sistemleriyle birleştirildi. İlk müdahale süreleri dakikalarla ölçülen seviyelere indi.
Yangından etkilenen alanlar ekolojik özelliklerine uygun biçimde yeniden ormana kavuşturuluyor. Yumaklı bu yıl 600 milyon fidan ve tohumu toprakla buluşturduklarını açıkladı. Meselenin yalnızca teknoloji olmadığını söyleyen Bakan, başarıyı kurumsal koordinasyona, sürekli eğitime ve uluslararası iş birliğine bağladı. Türkiye’nin bu birikimi plan çerçevesinde tüm ortaklarıyla paylaşmaya hazır olduğunu belirterek katılımcıları plana destek vermeye ve katılmaya çağırdı.
Yumaklı, Brezilya’ya, Kore Cumhuriyeti’ne, FAO’ya ve Orman ve İklim Liderleri Ortaklığı’na teşekkür etti. Planın sekretaryasını yürütecek Küresel Yangın Yönetim Merkezi’ne de teşekkürlerini iletti. COP31’in ormanlar için gerçek bir uygulama COP’u olmasını diledi. “Ormanlarımız ortak mirasımızdır. Onları korumak ise ortak sorumluluğumuzdur.” diyen Yumaklı, diyalogdan çıkacak sonuçların orman varlığının korunmasına vesile olacağına inandığını söyledi.

