COP31 Başkanı Kurum, D-8 ülkelerine ‘Antalya-Gazze İklim Hattı’ önerisi sundu
Murat Kurum, D-8 iklim oturumunda Gazze'deki kış koşulları için su, enerji, sağlık ve eğitim alanlarını kapsayan ortak bir çalışma önerdi. Oturumda 35'e 35 Elektrifikasyon Taahhüdü ve İklim Uygulama Köprüsü de anlatıldı.

COP31 kapsamında düzenlenen D-8 Üst Düzey Bakanlar Oturumu’na başkanlık eden COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, D-8 ülkelerine Gazze için ortak ve acil bir çalışma başlatma çağrısı yaptı.
Kurum, “COP31 Antalya-Gazze İklim Hattı” adıyla bir çalışma önerdi. Önerdiği adımlar şöyle: güneş enerjisi ve bataryayla çalışan mobil su arıtma sistemleri sağlamak, sağlık merkezleri, su kuyuları ve kanalizasyon için bağımsız enerji üniteleri kurmak, mobil drenaj ekipmanları, atık toplama araçları ve kış şartlarına dayanıklı yaşam üniteleri göndermek, çocukların eğitimden daha fazla uzak kalmaması için ihtiyaçlarını karşılamak.
Kurum, Gazze’de savaş ve yıkımın üzerine kışın ağır şartlarının bindiğini söyledi. Son yağışlarda on binlerce hanenin etkilendiğini, kırk binden fazla aile barınağının zarar gördüğünü belirtti. Yağmur suyunun kanalizasyonla karışmasının halk sağlığını tehdit ettiğini, sağlık tesisleri, su sistemleri ve eğitim alanlarının ağır baskı altında olduğunu ifade etti.
Yardımların ulaşabilmesi için insani malzemelerin, ekipmanın ve yedek parçaların kesintisiz girişinin sağlanması gerektiğini vurgulayan Kurum, Birleşmiş Milletler’in de kışlık malzeme, ekipman ve temel altyapı onarımları için erişimin hızlandırılması çağrısı yaptığını hatırlattı. Kurum, “Gazze’nin yaralarını sadece sözle sarmayalım. Suyuyla, enerjisiyle, sağlığıyla, okuluyla hayatı yeniden kurmaya omuz verelim” dedi.
Oturumda iklim iş birliği ve finansman gündemdeydi
Türkiye’nin ev sahipliğinde yapılan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) 9. gününde “Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi” temalı oturumlar yapıldı. D-8 üye ülkelerinin çevre ve iklim bakanlarının katıldığı oturum, “İstanbul’dan Antalya’ya: İklim Uygulamasında D-8 Ortaklığı” başlığıyla Mavi Bölge’deki Uzungöl Salonu’nda gerçekleşti. Heyet başkanları ulusal iklim eylemi beyanlarını sundu. Beyan sunanlar arasında Türkiye adına Murat Kurum, Mısır adına Yerel Kalkınma ve Çevre Bakanı Manal Awad, Nijerya adına Çevre Bakanı Balarabe Abbas Lawal, Malezya adına Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakanı Dato’ Sri Arthur Joseph Kurup, Pakistan adına İklim Değişikliğinden Sorumlu Devlet Bakanı Shezra Mansab Ali Khan Kharal, Endonezya adına Çevre Bakan Yardımcısı Diaz Hendropriyono, Azerbaycan adına Ekoloji ve Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Umayra Taghiyeva, Bangladeş adına Başbakanın Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Özel Yardımcısı Saimum Parvez, İran adına Ulusal Hava ve İklim Değişikliği Merkezi Başkanı Ahmad Taheri Paghaleh ve Çevre Koruma Teşkilatı Başkan Yardımcısı Ahmadreza Lahijanzadeh vardı.
Açılış konuşmasında D-8’in yaklaşık 30 yıl önce İstanbul’da başladığını hatırlatan Kurum, kuruluşta emeği olan dönemin Başbakanı merhum Necmettin Erbakan’ı andı. Erbakan’ın D-8’i daha adil bir uluslararası düzen arayışının somut başlangıçlarından biri olarak gördüğünü söyledi. Kurum’a göre iklim meselesi, D-8 ülkeleri için aynı zamanda kalkınma, adalet ve fırsatlara erişim meselesi.
Kurum, 17 Temmuz’da İstanbul’da yapılan ilk D-8 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı’nda kabul edilen İstanbul Bildirisi’yle ortak iradenin ortaya konduğunu belirtti. Şimdi bu iradenin içini doldurma zamanı geldiğini söyledi.
COP31 Başkanlığı olarak taahhütlerin yatırıma, projeye ve insan hayatında görülen sonuçlara dönüşmesini istediklerini anlatan Kurum, 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nü anlattı. Taahhüt, elektriğin küresel nihai tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı amaçlıyor. Kurum, girişimin ülkelere yeni ve bağlayıcı ulusal yükümlülükler getirmediğini, her ülkenin kendi enerji yapısına, kalkınma ihtiyacına ve önceliklerine göre yolunu belirleyeceğini söyledi. D-8 ülkelerinin temiz enerji, şebeke, depolama ve enerji verimliliğinde ortak çalışabileceğini, teknik kurumlar arasında doğrudan çalışma kanalları kurulabileceğini ifade etti.
Kaynak verimliliğinde de hedefler olduğunu belirten Kurum, üretim ve imalatta küresel döngüsel malzeme kullanımını 2035’e kadar en az yüzde 15’e çıkarmayı, yıllık belediye atık oluşumunda öngörülen artışı en az yüzde 50 azaltmayı amaçladıklarını söyledi.
COP31 Eylem Gündemi’nde yer alan İklim Uygulama Köprüsü’nü de anlatan Kurum, bu mekanizmanın ülkelerin ulusal önceliklerini kurumsal kapasite, proje portföyleri ve uygun finansman imkanlarıyla buluşturmayı amaçladığını söyledi. Uygulama önceliklerini ülkelerin kendisinin belirleyeceğini, ülkeler adına hedef koyan bir sistem kurmadıklarını vurguladı. D-8 ülkelerinin tarım, sanayi ve enerjide ortak proje hazırlayabileceğini, uzmanları bir araya getirip ortak proje havuzları oluşturabileceğini söyledi.
Kurum, uyum, kayıp ve zarar, teknolojiye erişim ve kapasite geliştirme ihtiyaçlarının da daha görünür olması gerektiğini belirtti. Projelerin teknik hazırlığının güçlenmesinin finansmana erişimi kolaylaştıracağını, kalkınma bankaları ve uluslararası finans kuruluşlarıyla yerel ihtiyaçlara uygun finansman araçları geliştirilebileceğini söyledi. Finansmanı yalnızca miktar üzerinden konuşmanın yetmeyeceğini, kaynağın zamanında, uygun şartlarda ve gerçek ihtiyaca ulaşması gerektiğini ekledi.
Gençlerin ve kadınların bilgi ve becerisinin öne çıkarılması gerektiğini de söyleyen Kurum, D-8’in kuruluşundaki temel düşüncenin birbirinin gücünü azaltmak yerine çoğaltmak olduğunu hatırlattı. Bir ülkenin tecrübesinin diğerine zaman kazandırmasını, bir yerde geliştirilen teknolojinin başka bir ülkede üretime dönüşmesini istedi.
Kurum’un iş birliğinin sürmesi için iki önerisi oldu: İstanbul Bildirisi’yle ortaya konan iradenin COP31 sonrasında da sürdürülmesi ve kurulan iş birliklerinin daha güçlü bir zeminde ortak projelere çevrilmesi. Uzmanların düzenli olarak bir araya gelmesini, ortak projelerin ilerlemesinin takip edilmesini de önerdi. 1997’de İstanbul’da atılan adımın 2026’da Antalya’da yeni bir içerikle ileri taşınmasını istedi.

