İçeriğe geç
Manisa10°
Manisa Ulak
Gündem
Gündem

COP31 Başkanlığı Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı’nı yayımladı

Mutabakat yeni yükümlülük getirmiyor, mevcut girişimleri birbirine bağlayarak okyanus temelli iklim eylemini ve finansmana erişimi güçlendirmeyi amaçlıyor. Metinde Akdeniz iklim değişikliğinin sıcak noktası olarak tanımlandı.

Manisa 4 dakika okuma süresi
COP31 Başkanlığı Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı'nı yayımladı

COP31 İklim Zirvesi, “Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı — Rio Sinerjisi” temasıyla 9’uncu gününde sürüyor. COP31 Başkanlığı bu kapsamda “Antalya Okyanus ve Denizler Mutabakatı”nı yayımladı.

Mutabakatın amacı, okyanus temelli iklim eylemlerinin daha güçlü ortaklıklarla ve finansmana erişimin iyileştirilmesiyle hızlanması. Metin, Akdeniz kıyılarında düzenlenen ilk BM İklim Değişikliği Konferansı olan COP31’in bölgenin iklim kaynaklı sorunlarına dikkat çekmesi bakımından önem taşıyor. Belge, Mavi Ağ kapsamında hazırlandı. Mavi Ağ; Tarafların ve ortakların görüşlerini, İstanbul Okyanus ve Denizler Çalıştayı’nı, Trabzon Üst Düzey Etkinliği’ni, BM Genel Kurulu Üst Düzey Haftası’ndaki Okyanus Çözümleri Diyaloğu’nu ve Tuvalu ile Fiji’de yapılan Pasifik Pre-COP toplantılarını birbirine bağlıyor.

Mutabakat, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Paris Anlaşması kapsamında çalışıyor. Küresel sıcaklık artışını sanayileşme öncesi seviyelerin 1,5°C üzerinde sınırlama çabaları dahil, okyanus temelli iklim eylemlerinin somut, tutarlı ve eşgüdüm içinde uygulanmasını hedefliyor. Bugüne kadar elde edilen çıktıları esas alıyor. Uygun olduğu ölçüde COP31 İklim Eylem Gündemi’ndeki girişimler dahil mevcut girişimleri birbirine bağlamayı amaçlıyor. Yeni yükümlülük ya da mekanizma getirmiyor. İş birliğini, imkan paylaşımını ve ortak eylemi destekliyor.

Antalya’da oluşan siyasi ilginin okyanus, denizler, iklim ve bunlara bağlı topluluklar için sürekli eyleme dönüşmesi çağrısı yapıldı. Taraflar; bölgesel öncelikleri ve kıyı topluluklarının ihtiyaçlarını gözeterek Bölgesel Denizler Sözleşmeleri, Programları, Eylem Planları ve diğer bölgesel düzenlemeler üzerinden iş birliği, teknoloji ve finansman desteği için birlikte çalışmaya davet edildi.

Akdeniz, iklim değişikliğinin sıcak noktası

Metinde Akdeniz, sıcak hava dalgalarının, orman yangınlarının, kuraklıkların ve selin gıda güvenliğini, biyolojik çeşitliliği, kıyı dirençliliğini ve geçim kaynaklarını tehdit ettiği bir iklim değişikliği sıcak noktası olarak tanımlandı. Mevcut kurumsal çerçevelere ve ilgili gönüllü girişimlere dayanarak Akdeniz ülkeleri arasında bölgesel diyalog ve iş birliğinin güçlendirilmesinin önemi vurgulandı. UNEP Akdeniz Eylem Planı (UNEP/MAP) ve Barselona Sözleşmesi sistemi çerçevesinde İstanbul’da İklim Değişikliği Bölgesel Faaliyet Merkezi’nin (CC/RAC) kurulması da Türkiye’nin bölgesel iş birliğine önemli bir katkısı olarak kabul edildi.

Mutabakat, okyanus-iklim bağlantısını iklim eyleminin bir bileşeni sayıyor. Hazırlık sürecinde COP31 Pasifik Ortaklığı’nın “Okyanus-İklim Bağlantısının Öne Çıkarılması” ekseni ve Müzakereler Başkanı sıfatıyla Avustralya ile yürütülen çalışmalar da yansıtıldı.

Metin; deniz kirliliğinin, okyanus ısınmasının, asitlenmenin, oksijen seviyelerinin azalmasının, biyolojik çeşitlilik kaybının, deniz seviyesinin yükselmesinin ve aşırı hava olaylarının okyanus ve denizlerin iklimi düzenleyici işlevlerini ve ekosistem sağlığını olumsuz etkilediğini belirtiyor. Bunların küresel gıda güvenliği, geçim kaynakları, kıyı topluluklarının iklim değişikliğine karşı dirençliliği ve sürdürülebilir kalkınması için risk oluşturduğu vurgulandı. Gelişmekte olan küçük ada devletleri (SIDS) ve alçak kıyı bölgelerinde yaşayan topluluklar için sonuçların özellikle ağır olduğu, deniz seviyesi yükselmesinin bu topluluklar için derin ve uzun vadeli bir tehdit oluşturduğu ifade edildi.

Taraflar, üyesi oldukları sözleşmeler ve anlaşmalar çerçevesinde iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik, kirliliğin önlenmesi, okyanus asitlenmesi ve deniz seviyesinin yükselmesi konularında birbirini tamamlayan eylemler geliştirmeye çağrıldı. Mevcut süreçleri tekrarlamadan, Ulusal Katkı Taahhütleri (NDC) ve Ulusal Uyum Planları (NAP) dahil mevcut ulusal planlama süreçlerinde okyanusla ilgili azaltım, uyum ve dirençliliğe daha fazla yer vermeleri istendi.

Karbon depolama kapasitesini desteklemek ve biyolojik çeşitliliği korumak için mangrov ormanlarının (acı ve tuzlu sularda yaşayabilen özel ağaç ve çalı toplulukları), deniz çayırlarının, kıyı sulak alanlarının, mercan resiflerinin ve diğer hassas deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunmasını ve restore edilmesini destekleyen iklim eylemlerine çağrı yapıldı. Mutabakat ayrıca, COP15’te kabul edilen Kunming-Montreal Küresel Biyolojik Çeşitlilik Çerçevesi’nin “30×30” hedefinin uygulanabildiği ölçüde kabul edildiğini teyit etti. Bu hedef, 2030’a kadar kıyı ve deniz alanlarının en az yüzde 30’unun, hakkaniyetli biçimde yönetilen deniz koruma alanları ve diğer etkili alan bazlı koruma önlemleriyle korunmasını ve etkili biçimde yönetilmesini öngörüyor.

Metin, deniz kaynaklarının iklim değişikliğine dirençli ve sürdürülebilir kullanılması için sürdürülebilir balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, sorumlu yaklaşımla geliştirilen deniz üstü yenilenebilir enerji faaliyetleri, kıyı faaliyetlerinde elektrifikasyon ve emisyon azaltımı gibi tedbirlerin alınması gerektiğini belirtiyor.

Sürekli okyanus gözlemleri, tahmin kabiliyetleri, erken uyarı sistemleri ve bilimsel kapasite, etkili iklim eyleminin önemli temelleri olarak kabul edildi. İklim değişikliğine karşı özellikle hassas gelişmekte olan ülkelerde, kapasite kısıtları ve iklim etkilerine orantısız maruziyet dikkate alınarak bu kabiliyetlerin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. İlgili kurum ve ortaklar; teknik destek sağlamaya, erişim prosedürlerini basitleştirmeye ve yatırıma hazır, uygulanabilir projelerin hazırlanmasını desteklemeye çağrıldı.

Finansman ve İklim Uygulama Köprüsü

Mutabakat, hakkaniyetli finansmana erişimin önemine dikkat çekiyor. COP31 Başkanlığı’nın Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğiyle geliştirdiği İklim Uygulama Köprüsü aracılığıyla kurulanlar dahil, finansman kuruluşları ile uygulayıcı ortaklar arasındaki iş birliklerinin geliştirilebileceği belirtildi. Taraflar ve ilgili ortaklar, COP31 İklim Eylem Gündemi’ndeki girişimler dahil mevcut ulusal, bölgesel ve uluslararası düzenlemeler ve mekanizmalar üzerinden pratik okyanus temelli iklim eylemini ilerletmeye davet edildi.

Bundan sonraki çabaların COP31’in yarattığı ivme üzerine kurulması istendi. Metinde şu ifadeler yer aldı: “Katılımcı girişimleri, mümkün olduğu ölçüde, Mutabakat’ın önceliklerine katkılarını belirlemeye ve kaydedilen ilerlemeyi mevcut kanallar aracılığıyla paylaşmaya teşvik ediyoruz. Ortakları, Antalya’da bir araya getirilen taahhütleri ve ortaklıkları okyanus ve okyanusa bağlı topluluklar için somut faydalara dönüştürerek Mavi Ağı ileriye taşımaya davet ediyoruz.”

Diğer Haberler