COP31’de Gıda ve Su Güvenliğinde Biyoalgılayıcılar Masaya Yatırıldı

COP31 kapsamında Yeşil Bölge’de düzenlenen “Gıda, Tarım ve Sağlık” oturumunda TÜBA Asli Üyesi Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan, gıda ve su güvenliğine yönelik biyoalgılayıcı teknolojileri ele aldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlediği oturumda sunulan “Gıda ve Su Güvenliğine Yönelik Biyoalgılayıcılar” başlıklı çalışma, iklim değişikliğinin gıda ve su kaynakları üzerindeki etkilerine odaklandı.

İklim Değişikliği ve Riskler

Prof. Dr. Gürsan, sıcaklık ve yağış rejimlerindeki değişimlerin tarımsal üretimi, su kalitesini ve insanların gıda ve su kaynaklı tehlikelere maruz kalma riskini artırdığına dikkat çekti. Sunumda, bu tehlikelerin erken tespitinde biyoalgılayıcıların üstlenebileceği rol değerlendirildi.

Çalışma Prensibi ve Uygulama Alanları

Aptamer, antikor veya enzim gibi biyolojik tanıma elemanlarının hedef maddelerle etkileşiminin ölçülebilir sinyallere dönüştürüldüğü bu sistemlerin; mikotoksinler, patojenler, pestisitler ve antibiyotik kalıntılarının tespitinde kullanılabildiği aktarıldı. Gıda güvenliği başlığında zearalenon, patulin ve aflatoksin B1 gibi mikotoksinlere ilişkin güncel çalışmalar paylaşıldı. Su güvenliği kapsamında ise ağır metal iyonları, ilaç kalıntıları ve mikrobiyal kirliliğin izlenmesine yönelik sensör yaklaşımları ele alındı.

Taşınabilir okuyucular ve akıllı telefon destekli ölçüm teknolojilerinin, gıda ve su kaynaklı tehlikelerin laboratuvar dışında da hızlı biçimde taranmasına imkân verebileceği vurgulandı. Prof. Dr. Gürsan, sahada güvenilir sonuç için seçicilik, matriks etkisi, geri kazanım ve tekrarlanabilirlik gibi performans ölçütlerinin gerçek örnekler üzerinde değerlendirilmesi ve uygun referans yöntemlerle karşılaştırılması gerektiğini ifade etti.

Programın Diğer Katkıları

Oturumda tarım ve gıda güvenliği, sulama ve su verimliliği, gıda sistemleri ile iklim değişikliği ve sağlık konuları farklı kurum ve uzmanların katkılarıyla değerlendirildi. Programda TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM), HEKTAŞ ve Türk Standardları Enstitüsü (TSE) temsilcileri de sunum yaptı.