Kültürel Mirasta Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık İçin Yeni Bir Bakış

TÜBA tarafından yayımlanan “iNCLUSION in the Cultural Heritage Sector” başlıklı eser, kültürel mirasın herkes için erişilebilir ve katılıma açık hale getirilmesine yönelik bilimsel yaklaşımları bir araya getiriyor. Prof. Dr. Muzaffer Şeker ve Doç. Dr. Kevser Çınar editörlüğünde hazırlanan yayın, müze yöneticilerinden mimarlara, eğitimcilerden kamu politikaları uzmanlarına kadar geniş bir kesime başvuru kaynağı sunuyor.

Kapsayıcılık Fiziksel Erişimin Ötesinde

Kitap, kapsayıcılığı yalnızca engellerin kaldırılmasıyla sınırlı görmüyor. Engelli bireylerin deneyimleri, temsil meselesi ve karar alma süreçlerinde söz sahibi olma gibi başlıklar da eserin temel eksenini oluşturuyor. Ulaşım sistemleri, kurumların çalışma biçimi, kültürel anlatılar ve dijital içerikler de kapsayıcılığın birer parçası olarak ele alınıyor.

Eserde görme engelli bireyler için dokunsal sergilerden çok duyulu müze tasarımlarına, çocuklara yönelik oyun temelli uygulamalardan evrensel tasarımla öğrenmeye kadar çok sayıda örnek inceleniyor.

Teknoloji Tek Başına Yeterli Değil

Doç. Dr. Kevser Çınar, önsözünde kültürel mirasa erişimin temel bir kültürel hak olduğunu, ancak bu erişimin kapsayıcılığı kendiliğinden sağlamadığını vurguluyor. Yapay zekâ, sanal ve artırılmış gerçeklik, podcast ve açık veri gibi dijital araçların erişimi genişletebileceği belirtilirken, teknolojik uygulamaların değerinin nasıl tasarlandıklarına ve geliştirme süreçlerine farklı kullanıcıların katılıp katılmadığına bağlı olduğu ifade ediliyor.

Şeker ise sunuş yazısında kültürel mirası ortak hafıza, kimlik ve toplumsal katılımın alanı olarak tanımlıyor ve bilimsel bilgi üretimi ile toplumsal ihtiyaçlar arasındaki bağa dikkat çekiyor.