TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkeler doğrultusunda yürütülmesi gerektiğini vurgularken yapay zekânın akademik hayata etkilerini ve üniversitelerin toplumsal sorumluluğunu da ele aldı.

Etik ve Akademik Sorumluluk

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık ilkeleri üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. Akademisyenlerin yalnızca bilgi üretmekle yetinmeyip bu birikimi toplumsal gelişime katkı sağlayacak biçimde değerlendirmesi gerektiğini ifade etti.

Yapay Zekâ ve Akademik Dürüstlük

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla geliştiğini ve bunun etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğini kaydeden Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriklerinin kullanılmasını, güvenilir olmayan kaynakların ortaya çıkmasını ve desteğin şeffaf biçimde belirtilmemesini akademik dürüstlük açısından sorun olarak değerlendirdi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğu ve etik niteliğinden ise araştırmacının sorumlu olduğunu söyledi. İnsan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin bu teknolojilerde gözetilmesi gerektiğini belirtti.

Üniversitelerin Rolü ve Türkiye’nin Bilim Vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı olmak üzere üç temel işlevi bulunduğunu hatırlattı. Değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması, eğitimde niteliğin korunması ve nitelikli insan kaynağı yetiştirilmesinin önemini vurguladı. Araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınmasının Türkiye’nin teknoloji üreten bir altyapıya kavuşması için gerekli olduğunu söyledi. Türk dünyasındaki bilim akademileri arasında iş birliğinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkiyi artıracağını belirtti.

TÜBA’nın Destek Programları

Konuşmasında TÜBA’nın yürüttüğü programlara değinen Şeker, Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi’ni anlattı. Genç bilim insanlarının desteklenmesi, nitelikli eser üretimi, bilimsel terminolojinin geliştirilmesi ve uluslararası bilim diplomasisinin güçlendirilmesi yönündeki çalışmaların öneminin altını çizdi.

Şeker, konuşmasını bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmesi, sürekli öğrenmeye açık olması ve birikimini toplum yararına kullanması gerektiği çağrısıyla tamamladı.