Bolat: Sanayide karbonsuzlaşma yatırımları hızlanacak

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Başkanı olarak sanayinin rekabet gücünü artırırken karbonsuzlaşma yatırımlarını hızlandırmak için uluslararası ortaklarıyla birlikte çalışmaya kararlı olduğunu açıkladı.

Bolat, Antalya’da COP31 kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından düzenlenen “İş ve Yatırım Zirvesi”nde “Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi” başlıklı panelde konuştu.

Öngörülebilir düzenleme talebi

Bolat, güvenilir bir karbon fiyatlandırma mekanizmasının şirketlere yatırım için gerekli güveni vermesi gerektiğini belirtti. Karbonsuzlaştırma projelerinin büyük ölçekli yatırım gerektirdiğini ve sonuç almanın zaman aldığını söyleyen Bolat, işletmelerin gelecekteki karbon maliyetleri dahil açık ve öngörülebilir kurallara ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Bakan, 2026’da pilot uygulamaya geçen Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) İklim Kanunu’na dayandığını ve Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nın 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellendiğini aktardı.

Bolat, karbon maliyetlerinin artık yalnızca ülke sınırları içinde kalmadığını, iklim düzenlemelerinin uluslararası ticareti giderek daha fazla şekillendirdiğini dile getirdi. Avrupa Yeşil Mutabakatı çerçevesindeki düzenlemelerin Türkiye gibi ülkeleri doğrudan etkilediğini belirten Bolat, bunun en belirgin örneğinin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) olduğunu söyledi.

SKDM’de Türkiye’nin konumu

Bolat, geçiş dönemi boyunca SKDM kapsamındaki ürünlerde Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin en büyük ikinci tedarikçisi olduğunu belirtti. Bakan, bu sektörlerdeki ihracatın 2025’te yaklaşık yüzde 48’inin AB’ye yapıldığını açıkladı. Mekanizmanın karbon kaçağını önleme amacını kabul ettiklerini ifade eden Bolat, uygulamada gerçek emisyon performansının doğru yansıtılması ve Türkiye’de ödenen karbon bedellerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Bu amaçla oluşturulan Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu aracılığıyla varsayılan değerler, doğrulama düzenlemeleri ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin değerlendirilmesi konularında çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.

Çevresel fayda güvencesi

Bolat, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomiye geçişin emisyon azaltımı ve rekabet gücü açısından eşit derecede önemli olduğunu belirtti. Geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportları gibi yeni ürün düzeyindeki sürdürülebilirlik gerekliliklerine değinen Bakan, bu düzenlemelerin sanayi açısından gereksiz ticaret engelleri ile ilave idari ve mali yükler oluşturmadan gerçek çevresel fayda sağlaması gerektiğini söyledi.

Finansman ve somut yatırım

Bolat, karbonsuzlaşma planlarının somut yatırım kararlarına dönüşmesi için hükümetler, kalkınma bankaları, teknoloji sağlayıcıları ve sanayicilerin birlikte çalışmasının önemli olduğunu ifade etti. Ulusal ETS aracılığıyla elde edilecek gelirlerin yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek için kullanılmasının öngörüldüğünü açıkladı.

Bolat konuşmasında, “Bu süreç, doğru politikaları, finansmana erişimi ve sanayiyle yakın işbirliğini gerektirmektedir. COP31 Başkanı olarak Türkiye, sanayimizin uzun vadeli rekabet gücünü artırırken sanayide karbonsuzlaşmaya yönelik yatırımları hızlandırmak amacıyla uluslararası ortaklarımızla birlikte çalışmaya kararlıdır.” dedi.